13 grudnia 1981

no i wypada nam rocz­nica. to już 24 lata mijają od wpro­wa­dze­nia stanu wojen­nego w naszym rado­snym, ówcze­śnie komu­ni­stycz­nym kraju. cho­lera, strasz­nie szybko ten czas leci…

z całej tej zadymy muszę przy­znać nie­wiele pamię­tam. pamię­tam moją matkę, pła­czącą w tele­fon, pamię­tam jak ojciec, swego czasu nad­zo­ru­jący m.in. dys­try­bu­cję paliw, znik­nął na w cho­lerę długo. pamię­tam też, że wró­cił a w domu była napięta atmos­fera. pamię­tam, jak razem z bra­tem bawi­li­śmy się pisto­le­tem, który mojemu stra­szemu nie wie­dzieć po co wci­śnięto, a który zako­pali rodzice gdzieś bar­dzo głę­boko w odmę­tach szafy (nie ma miejsc nie­do­stęp­nych dla dzieci jak się okazuje :))…

pamię­tam. jak się oka­zuje, więk­szosć z nas pamię­tać jed­nak nie chce.

cóż jesz­cze zapa­mię­ta­łem z tej bar­dzo mroź­nej zimy? kok­sow­niki. wszę­dzie kok­sow­niki i wymarź­nięci ludzie tulący się do nich na przy­stan­kach razem z żoł­nie­rzami. oj tak, kie­dyś zimy były sro­gie. poza tym pamię­tam już nie­wiele. ot, pamięć dziecka sku­pia się na faj­nych dla dzie­ciaka pier­do­łach (żoł­nie­rze, kok­sow­niki, pisto­lety… to musiało robić wra­że­nie na sześciolatku).

tro­chę prze­raża, że polacy nie chcą pamię­tać swo­jej histo­rii naj­now­szej. prze­raża bar­dziej, że trak­tuje się tę histo­rię do bólu instru­men­tal­nie a nie potrafi się z niej wycią­gnąć jakichś kon­struk­tyw­nych wnio­sków. to w sumie zro­zu­miałe, w końcu wpro­wa­dze­nie stanu wojen­nego to akt bar­dzo donio­sły poli­tycz­nie, który w pewien spo­sób zde­ter­mi­no­wał dal­szy roz­wój naszego kraju. to był przy­sło­wiowy ostatni gwóźdż do komu­ni­stycz­nej trumny. ludzie tego nie daro­wali. i dobrze, dzięki temu mogę żyć w kraju kom­plet­nie innym, niż ten sprzed 24 lat. ale mimo wszystko mnie oso­bi­ście poraża, że w kom­plet­nie innym kraju, zupeł­nie innej rze­czy­wi­sto­ści chciało by się rzec, nie­wielu spo­gląda w przód, za to bar­dzo wielu patrzy wstecz i z okrzy­kiem „roz­li­czać! ska­zy­wać!” sku­pia się na roz­li­cza­niu z przeszłością.

ok, roz­li­cze­nia to ważna rzecz i trzeba sobie jakoś z prze­szło­ścią pora­dzić. ale czuję się w tym całym roz­li­cza­niu nieco pomi­jany. kiedy ener­gia władz idzie głów­nie w walkę z prze­szło­ścią a nie­wielu trosz­czy się o moją przy­szłość, jako oby­wa­tela tego kraju, to coś mi się wydaje, że ktoś tu chyba nieco myli prio­ry­tety. zapewne nie tylko ja mam takie odczu­cie. z son­daży przed­sta­wio­nych przez gazetę wybor­czą wynika, że zna­jo­mość tematu stanu wojen­nego jest tra­gicz­nie niska. ja się zbyt­nio temu nie dzi­wię. jak można zain­te­re­so­wać mło­dego czło­wieka nie­dawną prze­szło­ścią jego kraju, skoro ten na każ­dym kroku widzi śred­nią dba­łość o jego przy­szłość? pań­stwo? to naj­wi­docz­niej twór słu­żący do ścią­ga­nia podat­ków, roz­woju korup­cji i takich tam innych… po kiego w takim razie w ogóle się w nim jakoś udzie­lać, coś o nim wie­dzieć? nie roz­grze­szam mło­dzieży bo uwa­żam za skan­dal, że to głów­nie wśród mło­dych apa­tia i odpor­ność na jaką­kol­wiek cie­ka­wość zda­rzeń prze­szłych (a także i przy­szłych) osią­gnęła roz­miary wręcz absur­dalne. jak można mieć kraj, w któ­rym się żyje, tak głę­boko w dupie???

a co do samego stanu wojen­nego — nie mam zda­nia co do słusz­no­ści jego wpro­wa­dze­nia. jedni mówią tak, inni mówią siak a jesz­cze inni, w tym i ja, trak­tują to jako zamkniętą kartę histo­rii. tra­giczną ale zamkniętą. roz­li­cze­niami z tamtą epoką nie­chaj zajmą się histo­rycy i sądy. poli­tycy nie­chaj wresz­cie wezmą się do roboty i popra­cują nad roz­wo­jem kraju, w któ­rym żyję i będę żył. bo, przy całym sza­cunku dla zda­rzeń prze­szłych, nieco bar­dziej jed­nak inte­re­sują mnie te przy­szłe i pozor­nie pro­za­iczne: jaki będzie poziom szkol­nic­twa, gdy moja córka zacznie bie­gać do szkół, dla­czego pleni się w nich nar­ko­ma­nia i prze­moc, jak zostaną roz­dy­spo­no­wane środki z unii euro­pej­skiej, czy przez odpo­wied­nią poli­tykę rząd stwo­rzy warunki do wzro­stu dochodu mojego skrom­nego domku…

zwa­żajmy więc na prze­sż­łość, pamię­tajmy o niej ale nie­chaj nie prze­sła­nia nam ona przy­szło­ści. w prze­szło­ści już żyli­śmy. przy­szłość, jak to przy­szłość, dopiero nas czeka.